VN-Index: 987.13 +10.65 +1.09%

GTGD : 3,045.2 tỷ VNĐ

HNX-Index: 106.31 +0.52 +0.49%

GTGD : 384.0 tỷ VNĐ

Trang tin tổng hợp tài chính Việt Nam

AirAsia chuẩn bị đối đầu với Vietjet: Mảnh đất màu mỡ hay là nơi dẫn đến thất bại lần thứ 4

Việt Nam là một trong những thị trường hàng không phát triển nhanh nhất Đông Nam Á. Vì vậy, CEO AirAsia, Tony Fernandes đã rất nỗ lực đưa AirAsia vào Việt Nam. Tuy nhiên, cả 3 lần, cố gắng của ông đều thất bại. Chỉ khi đến lần thứ 4, may mắn với mỉm cười với ông.
07:31 08/01/2019

Vào thị trường Việt Nam, AirAsia có thể phải “chạm trán” với Vietjet Air, hãng hàng không chỉ trong 7 năm đã chiếm 45% thị phần nội địa, đi theo và đôi khi làm tốt hơn mô hình kinh doanh của AirAsia.

Fernandes từng là cựu kế toán và giám đốc điều hành của Warner Music. Ông đã sáng lập hãng hàng không AirAsia chỉ với 1 ringgit (tương đương 0,24 USD) cùng với một khoản nợ trị giá 40 triệu ringgit. Thứ đáng giá nhất là sự tự tin. Ông sẽ đối đầu với CEO đầy tham vọng của Vietjet, là bà Nguyễn Thị Phương Thảo. Trong thời gian du học ở Moscow, bà đã kiếm được hàng triệu USD nhờ buôn bán hàng hóa. Bà Thảo đã trở thành nữ tỷ phú tự thân đầu tiên ở Đông Nam Á, một phần nhờ vào sự tăng trưởng “thần tốc” của Vietjet.

 

CEO AirAsia, Tony Fernandes (Ảnh: Nikkei)

 

Cả hai vị lãnh đạo đều nhận thức được tiềm năng to lớn của Việt Nam, một nền kinh tế mới nổi với tốc độ tăng trưởng hàng năm từ 6% đến 7% trong 3 năm gần đây. Dân số có 95 triệu người, số người trong độ tuổi từ 25 đến 59 chiếm tới 40%. Tuy nhiên, việc sử dụng máy bay giá rẻ ở Việt Nam thuộc nhóm thấp nhất Đông Nam Á, chỉ 1,7 máy bay/ triệu người. Trong khi đó, con số này ở Philippines và Indonesia lần lượt là 2,1 và 2,6.

Chính tiềm năng này đã thúc đẩy Fernandes quyết tâm thâm nhập thị trường Việt Nam. Hiện tại, AirAsia chỉ chưa đặt chân đến Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản, Philippines và Thái Lan. “AirAsia là hãng hàng không của Đông Nam Á… Và tại Đông Nam Á, Việt Nam là một trong những quốc gia có dân số đông mà chúng tôi chưa tiến vào”, Fernandes nói vào ngày 6/12/2018.

So sánh giữa Vietjet và AirAsia về lượng hành khách và số máy bay phục vụ. (Ảnh: Nikkei)

 

 

 

 

Nỗ lực mới nhất của ông cũng đã hoàn thành. Vào tháng 12, AirAsia đạt được thỏa thuận thành lập liên doanh với Thiên Minh Group. Trong đó, AirAsia sẽ nắm giữ 30% cổ phần của liên doanh.

Tại Việt Nam, bên cạnh Vietjet, còn nhiều thương hiệu nổi tiếng khác như hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines và nhánh giá rẻ Jetstar Pacific Airlines. Hai hãng này đều hợp tác với Tập đoàn Qantas của Úc. Cái tên thứ 4 là Bamboo Airways, đang nuôi hy vọng thực hiện chuyến bay thương mại đầu tiên trong vài tuần tới.

Việc Vietjet tập trung vào cùng một thị trường với phân khúc giá và các chiến thuật marketing giống với AirAsia sẽ là thách thức lớn đối với tham vọng của AirAsia tại Việt Nam.

Tuy nhiên, cả hai hãng này đều đang đối mặt với những thách thức. Vào ngày 25/12/2018, cơ quan quản lý hàng không Việt Nam khiến Vietjet tạm hoãn kế hoạch mở rộng và đưa hãng này vào danh sách giám sát sau sự cố được cho là "đe dọa" an toàn hàng không. Trước đó, một chiếc máy bay hạ cánh nhầm đường băng sau khi phải hạ cánh khẩn cấp do lỗi kỹ thuật. Một số khác có báo động giả do phần mềm cài đặt trên những chiếc máy bay Vietjet nhận hàng từ năm ngoái.

Trong khi đó, AirAsia cũng phải đối mặt với những khó khăn do chi phí nhiên liệu tăng và lượng cung dư thừa trên toàn mạng lưới. Tất cả các nhánh tại các quốc gia (trừ Malaysia) đều báo lỗ trong quý III/2018, lợi nhuận ròng giảm 2/3 do chi phí tài chính tăng cao, là dấu hiệu cho thấy “bắt đầu thời kỳ khó khăn phía trước”, theo Raymond Yap của CIMB Research.

 

Lợi nhuận ròng của AirAsia và Vietjet giai đoạn 2013 và nửa đầu năm 2018 (Đơn vị: Triệu USD)(Ảnh: Nikkei)

 

AirAsia cũng phải hứng chịu thất bại trong kế hoạch mở rộng sang Trung Quốc. Vào tháng 8, khi Chính phủ mới ở Malaysia lên cầm quyền, quan hệ song phương giữa hai quốc gia đi xuống dẫn đến AirAsia đã phải hủy bỏ một dự án thâm nhập thị trường với một đối tác Trung Quốc được Chính phủ hậu thuẫn.

Trong tuần này, Fernandes thừa nhận rằng công ty cần tập trung tạo lợi nhuận cho các hoạt động chuyển nhượng thương mại trước khi tìm kiếm liên doanh mới. “AirAsia sẽ không mở thêm bất kỳ hãng hàng không nào trong 3 năm tới”, ông viết trên Twitter vào ngày 2/1, nói rằng liên doanh tại Việt Nam sẽ là dự án cuối cùng trước khi các thị trường Indonesia và Philippines mang lại lợi nhuận.

Việt Nam là chìa khóa giữ đà phát triển của AirAsia trong khu vực, tuy nhiên, thành công hay không là điều không thể nói trước.

Khác với AirAsia, khởi đầu của Vietjet vào năm 2007 thuận lợi hơn khi được hưởng lợi từ sự mở cửa nền kinh tế. Nhu cầu từ dịch vụ hàng không tăng cao sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2017.

 

Hành trình trở thành những hãng hàng không giá rẻ hàng đầu của AirAsia và Vietjet (Ảnh: Nikkei)

 

Với bà Thảo, giai đoạn tiếp theo của Vietjet sẽ là “hãng hàng không tiêu dùng”, bán các hàng hóa và dịch vụ phụ trợ như hàng miễn thuế hoặc các gói du lịch. Dịch vụ phụ trợ chiếm 24% tổng doanh thu của hãng hàng không trong quý II/2018, theo CAPA.

Vietjet cũng lên kế hoạch hợp tác với nhà bán lẻ hàng đầu của Mỹ, Walmart nhằm đưa chiếc lược này đi xa hơn.

Trong khi đó, AirAsia cũng đang tìm cách khai thác hướng đi tương tự, tuy nhiên, lợi nhuận từ dịch vụ phụ trợ chỉ chiếm 19% doanh thu. “Tôi muốn nền tảng của tôi không chỉ dành để mua vé máy bay”, Fernandes nói với Nikkei Asian Review trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 11/2018.

Tháng 10/2018, AirAsia tuyên bố hợp tác với Google Cloud nhằm tích hợp trí tuệ nhân tạo vào hoạt động kinh doanh. Tham vọng của AirAsia là trở thành một công ty “công nghệ du lịch” chứ không chỉ là một hãng hàng không giá rẻ. “Chúng tôi cần phải nhanh nhạy và linh hoạt khi trở thành một công ty kỹ thuật số”, Fernandes nói.

Tận dụng cơ sở dữ liệu khách hàng khổng lồ từ AirAsia, Fernandes có kế hoạch triển khai các dịch vụ bao gồm chuyển phát bưu kiện và thậm chí là thanh toán trực tuyến, cạnh tranh với các công ty công nghệ khác. “Cạnh tranh là tốt. Nó giúp tôi tốt lên”, Fernandes nói.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích cảnh báo rằng cạnh tranh ở Việt Nam hiện nay rất khốc liệt, có thể dẫn đến thất bại lần thứ 4 của AirAsia. “Có lẽ sẽ không có khó khăn nào lớn hơn việc Vietjet đang ngày càng phát triển và một công ty khởi nghiệp khác là Bamboo Airways đang rất gần với ngày ra mắt”, Brendan Sobie của CAPA nói.

Hơn nữa, sẽ có những khó khăn từ cấu trúc thị trường. Việc thị trường du lịch quốc tế tại Việt Nam tăng trưởng ở mức 20%/ năm là điều “không thực tế”, do những hạn chế từ cơ sở hạ tầng của các sân bay tại nước này, ông nói thêm.

 

Lượng khách du lịch đến Việt Nam (Đơn vị: Triệu người). (Ảnh: Nikkei)

 

Tuy nhiên, các nhà phân tích khác tin rằng AirAsia với mô hình và mạng lưới phát triển hơn, sẽ giành được thị phần tại Việt Nam nhanh hơn ở các thị trường khác. Ahmad Maghfur Usman, nhà phân tích của Nomura Research, cho biết: “Chúng tôi nhận thấy, khả năng thành công ở Việt Nam nhanh hơn nhiều so với Philippines và Indonesia, do được hỗ trợ đường bay trung chuyển từ các chi nhánh của AirAsia trong khu vực”.

Vietjet vẫn chưa cần quá lo lắng về mối đe dọa của AirAsia đối với thị trường Việt Nam. Tốt nghiệp ngành Kinh tế Tài chính, sau đó bà Thảo mất tới 6 năm nghiên cứu thị trường ngành hàng không trước khi có giấy phép hoạt động vào năm 2007. Và phải mất 4 năm sau để chuẩn bị cho chuyến bay thương mại đầu tiên. “Không dễ để điều hành một doanh nghiệp hàng không tại Việt Nam”, bà Thảo trấn an các cổ đông khi họ bày tỏ sự lo lắng về việc cạnh tranh với AirAsia tại cuộc họp thường niên vào tháng 4/2018.

“Hãy bắt đầu đi và bạn sẽ thấy nó khó khăn như thế nào”.

Theo Người Đồng Hành

Từ khóa: